Alblasserwaard

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek


De Alblasserwaard is een landstreek gelegen in het zuiden van Zuid-Holland (Nederland) en ten oosten van Rotterdam. In het noorden wordt de Alblasserwaard begrensd door de rivier de Lek, in het zuiden door de rivier de Merwede en in het westen door de rivier de Noord. In het oosten vormen de Oude Zederik (in 1370 gegraven tussen Ameide en Meerkerk), het Merwedekanaal (een vergraving van het Zederikkanaal, dat een vergraving was van de rivier de Zederik) en de Linge de grens met de Vijfheerenlanden.

Pas na de voltooiing van de Oude Zederik was het gebied geheel door waterlopen omringd en werd daardoor een waard. Kort daarna kwam de naam "Alblasserwaard" in zwang. Daarvoor werd het grootste deel van het gebied aangeduid als het "Land tussen Lek en Merwede".

Het aantal inwoners ligt rond de 170.000 en de oppervlakte bedraagt ongeveer 25.000 ha. Het streekdialect wordt het Alblasserwaards genoemd, een manier van spreken die voornamelijk qua accent van het Standaardnederlands afwijkt. De Alblasserwaard kan men globaal verdelen in een landelijk en een verstedelijkt gedeelte. Het westelijk en zuidelijke gedeelte is verstedelijkt en omvat de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht, Papendrecht en Alblasserdam. Het noordelijk en oostelijk gedeelte van de Alblasserwaard is overwegend landelijk en omvat de gemeenten Nieuw-Lekkerland, Graafstroom, Liesveld, Giessenlanden en Zederik.

De geschiedenis van de Alblasserwaard begint na de laatste ijstijd zo'n 10.000 jaar geleden. Door de wind werden zandduinen opgeworpen die nu nog in het landschap zichtbaar zijn en donken worden genoemd. In het centrum van de Alblasserwaard zijn nog diverse donken zichtbaar.

De Romeinse tijd was na de prehistorie de eerstvolgende periode waarin weer bewoning op vrij grote schaal in de Alblasserwaard voorkwam.

Na de ontvolking rond het jaar 250 raakte de Alblasserwaard vanaf het jaar 1000 opnieuw permanent bewoond. De ontginning van de Alblasserwaard werd zeer waarschijnlijk voltooid in de vierde kwart van de 13e eeuw.

In de Alblasserwaard ligt de beroemde molengang van Kinderdijk, welke sinds 1997 is toegevoegd aan de UNESCO Werelderfgoedlijst.

[bewerk] Kinderdijkse molens

De molens van Kinderdijk staan sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De 19 windmolens, die een molengang vormen, zijn een toeristische trekpleister. Één van de molens, vrij dicht bij het dorp Kinderdijk, is tijdens het zomerseizoen ook van binnen te bezichtigen. De molenrijen zijn slechts te voet of per fiets goed te bezichtigen.

De molens bij Kinderdijk zijn gebouwd vanaf het einde van de veertiende eeuw, maar de overblijvende molens dateren van het midden van de 18e eeuw.

De molens van Kinderdijk zijn allemaal grondzeilers en zijn gebouwd om het water uit de polder te pompen. Onder in elke molen bevindt zich een schoepenrad, dat het water omhoog brengt, vaak met een hoogteverschil van 140 centimeter. Door het inklinken van de bodem van de polders van de Alblasserwaard en het stijgen van het waterpeil in de rivier de Lek waren er steeds meer molens nodig. Er staat tussen de molens van Kinderdijk ook één wipmolen (De Blokker).

De molens verplaatsen het water uit de Alblasserwaard (met een oppervlakte van 24.000 ha) in twee trappen. Eerst wordt het water van een lage boezem (het polderniveau) naar een hoge boezem gepompt, die door de gehele Ablasserwaard loopt. Bij de tweede trap wordt het water naar een reservoir gepompt. Hiervandaan wordt het water via sluizen in de rivier gelaten als het water het hoogste punt bijna nadert. De molens worden dan ook boezemmolens genoemd.

Het molencomplex bestaat uit:

acht bakstenen windmolens die vroeger eigendom waren van het voormalige waterschap Nederwaard, gebouwd in 1738. Deze molens zijn vrijwel gelijk aan elkaar, maar verschillen in details, omdat ze door verschillende aannemers zijn gebouwd. De lengte van de wieken (de vlucht genoemd) varieert tussen 27,5 en 28 meter. De schepraderen zitten onderin de romp van de molen. Een molenaar bewoonde de molen met zijn gezin. acht met riet bedekte windmolens, die vroeger eigendom waren van het voormalige waterschap Overwaard, gebouwd in 1740. Deze molens zijn achtkantig en hebben een vlucht van 28,6 tot 29,5 meter. Het schoepenrad van deze molens heeft een diameter van 6,70 meter. Net als bij de molens van Nederwaard kunnen deze molens het water over een hoogte van 1,40 meter verplaatsen. Deze beide rijen molens zorgden, onafhankelijk van elkaar, voor de afwatering van de Alblasserwaard. twee achtkante windmolens van de polder Nieuw-Lekkerland gebouwd in 1760. Deze heten resp. De Hoge Molen (gebouwd in 1740) en De Lage Molen (1761). Beide zijn achtkante, met rietgedekte molens gebouwd op muren van baksteen. De Hoge Molen maalt met een schroef van Archimedes van 1,8 meter diameter, die dateert uit 1962. Daarvoor had het een scheprad, net als de Lage Molen. en één wipmolen, de Blokweerse Wip of De Blokker, van de polder Blokweer die gebouwd is in 1620 en in 1997 afbrandde. De molen is geheel hersteld en weer operationeel sinds 2000. Al rond 1400 stond hier een molen, die in 1575 door de Spaanse troepen in brand is gestoken. Alle negentien molens van het complex zijn eigendom van de Stichting Werelderfgoed Kinderdijk.

[bewerk] Tips

Klik hier voor leuke uitjes in de regio. fietsen en wandelen in Alblasserwaard


Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Alblasserwaard; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.

Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen