Culemborg

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek

Culemborg is een stad en gemeente in de Betuwe, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 27.177 inwoners (1 januari 2007, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 31,23 km² (waarvan 1,49 km² water). Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen.

Culemborg had 10.369 woningen in 2004, er waren 1430 bedrijven en ongeveer 10.300 arbeidsplaatsen (prognose 2005).

Inhoud

[bewerk] Historie

[bewerk] Handelsdorp

Oorspronkelijk was Culemborg een handelsdorp, gelegen op de stroomrug van het riviertje de Meer en de zuidelijke oeverwal van de Lek. Ten westen daarvan bouwde in de 12e eeuw de Heer van Bosinchem (Beusichem) een kasteeltje.

[bewerk] Vrijstad

Op "Sente Nycolausdach" in 1318 ontvingen de poorters van de inmiddels versterkte nederzetting van hun Heer, Jan van Bosinchem, stadsrechten waaronder tolvrijheid op de jaarmarkt en het asielrecht. Culemborg werd een Vrijstad. Dit wilde niet zeggen dat iedereen zich vrijelijk kon vestigen. De stad had een eigen rechtspraak. Wie iets op zijn kerfstok had, moest voor schout en schepenen verschijnen en ontliep zijn gerechte straf niet. Maar hij kreeg wel de kans zich te verdedigen. Zolang hij in Culemborg verbleef, werd zijn schuldeiser niet in de stad toegelaten. "Naar Culemborg gaan" betekende in Amsterdam dan ook failliet gaan.

[bewerk] Stadsuitbreiding

In de 14e eeuw kwam er een stadsmuur en -gracht om ongeregelde bendes en vijandelijke troepen buiten de stad te houden. Tweemaal werd de stad buiten de bestaande muren uitgebreid. Omstreeks 1370 aan de noordzijde met een schipperskwartier, de zogenaamde Havendijk en twintig jaar later aan de zuidzijde waar de buurtschappen Lanxmeer en Parijsch erbij werden getrokken onder de naam Nieuwstad. Zo ontstond een soort "driestad". Ook de Havendijk en de Nieuwstad werden ommuurd.

[bewerk] Nòg een kasteel

In de 14e eeuw bouwde Jan II, die zich Heer van Culemborg noemde, een groot kasteel aan de oostzijde van het stadje. Van dit kasteel is nu alleen de kasteeltuin nog over. Franse troepen hebben het in 1672 grotendeels verwoest waarna het in de jaren na 1735 definitief werd gesloopt.

[bewerk] Vrouwe Elisabeth

Aan de laatste telg van het geslacht van Culemborg heeft de stad veel te danken. Vrouwe Elisabeth stichtte het Elisabeth-gasthuis, een hofje met huizen voor oude mannen en vrouwen, en schoot het geld voor de bouw van het Stadhuis en de toren van de St. Janskerk voor. Uit haar erfenis werd het Elisabeth-Weeshuis gebouwd. Dit weeshuis doet nu dienst als museum en bibliotheek.

[bewerk] Industriële ontwikkeling

Culemborg was even wereldberoemd toen in 1868 de langste spoorbrug van Europa in gebruik werd genomen. Om met de hoge brug over de Lek te komen moest een spoordijk worden aangelegd; zo kwam het station een eind buiten de stad te liggen. In de tweede helft van de 19e eeuw is de aanleg van de spoorlijn Utrecht-'s-Hertogenbosch ( de inmiddels vervangen spoorbrug van 1868) een belangrijke stimulans voor de industriële ontwikkeling van Culemborg. Met name de sigaren- en meubelindustrie zijn in die tijd sterk opgekomen. Tegenwoordig vindt men naast de meubelfabrieken een grote variëteit aan industrieën in deze stad.

[bewerk] Het Bakelbos

De heer Hoek de historische vereniging "Voet van Oudheusden" heeft historische wetenswaardigheden over het S-vormige straatje Bakelbos gebundeld in een map. Deze map ligt voor de belangstellenden ter inzage in het Stadskantoor.

[bewerk] Papklok

Elke avond om 21:50 luidt de papklok, welke van oudsher aangeeft dat de poorten bijna sluiten, en het tijd is om naar bed te gaan.

Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Culemborg; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.

Teruggeplaatst van "http://toerisme.nl/wiki/Culemborg"
Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen