Gelderse vallei

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek

De Gelderse Vallei is een gebied gelegen in Midden-Nederland. Ruwweg tussen de Utrechtse Heuvelrug in het westen, een stukje Nederrijn in het zuiden, de Veluwe in het oosten en de Randmeren in het noorden. De Gelderse Vallei ligt voor 2/3 in de provincie Gelderland en voor 1/3 in de provincie Utrecht.

Inhoud

[bewerk] Tip

Klikt u hier voor de leukste uitjes in de Gelderse Vallei

[bewerk] Ontstaan

Voordat de Gelderse Vallei ontstond, was dit het dal van de Maas. Tijdens de op één na laatste ijstijd, het Saalien nam een grote ijstong vanuit het noorden bezit van dit dal. Hierbij stuwde het ijs links, rechts en voorwaarts sedimenten op. Hierdoor ontstonden de stuwwallen van de Utrechtse Heuvelrug en de westflank van de Veluwe en moest de Maas zijn loop veranderen naar het westen. Toen het ijs zich terugtrok ontstond er een diepe vallei, die in de loop van de eeuwen dichtslibde. Respectievelijk met zeeklei (Eemien), veen en zand.

[bewerk] Landschap

Het relatief laag gelegen gebied heeft een nat karakter. Delen van het gebied zijn dan ook in vroegere tijden een moeras geweest. Vooral in het Binnenveld (tussen Ede, Wageningen, Rhenen en Veenendaal) zijn hier nog sporen van te vinden en dit gebied wordt dan ook beschermd. Overblijfselen kan je ook terug vinden in plaatsnamen, zoals Veenendaal, Ederveen en Nijkerkerveen. Ook de naam Barneveld heeft waarschijnlijk een natte oorsprong (Bronveld).

Het landschap kent een afwisseling tussen vooral grasland en kleine bos- en heidegebieden. Een voorbeeld van dat laatste is het bos- en heidegebied genaamd Erica ten westen van Barneveld. De oudste bebouwing bevindt zich tegen de randen van de stuwwallen aan, met uitzondering van Barneveld.

[bewerk] Indeling

De Gelderse Vallei kan men ruwweg in drie delen verdelen:

  • De Eemvallei (tussen Amersfoort en het Eemmeer)

Plaatsen: Amersfoort (Ut), Hoogland (Ut), Eembrugge (Ut), Eemnes (Ut), Eemdijk (Ut), Spakenburg (Ut), Baarn (Ut) en Soest (Ut). Afwatering: De Eem.

  • De Noordelijke Vallei (tussen Harskamp/Wekerom en het Nijkerkernauw/Nuldernauw)

Plaatsen: Harskamp (Gl), Wekerom (Gl), Kootwijkerbroek (Gl), Stroe (Gl), Barneveld (Gl), Voorthuizen (Gl), Achterveld (Ut), De Glind (Gl), Leusden (Ut), Hoevelaken (Gl), Nijkerkerveen (Gl), Nijkerk (Gl) en Putten (Gl). Afwatering: De Barneveldse Beek.

  • De Zuidelijke Vallei (ten zuiden van Leusden en Barneveld)

Plaatsen: Wageningen (Gl), Rhenen (Ut), Bennekom (Gl), Ede (Gl), Veenendaal (Ut), De Klomp (Gl), Ederveen (Gl), Lunteren (Gl), Renswoude (Ut), Scherpenzeel (Gl), Maarsbergen (Ut) en Woudenberg (Ut). Afwatering: De Lunterse Beek, Heiligenbergerbeek, Valleikanaal en de Grift of Grebbe.

[bewerk] Landgebruik

De Vallei is een zeer intensief gebruikt veeteeltgebied. Er bevinden zich vooral varkenshouderijen en vooral rond Barneveld is er een hoge concentratie van pluimveebedrijven. Tussen Barneveld en Scherpenzeel zijn dan ook in 2003 de eerste tekenen van de vogelpest aangetroffen. Langs de randen van de Veluwe en Utrechtse Heuvelrug bevindt zich ook enig akkerland. Groot nadeel van de intensieve veeteelt is dat er, zelfs voor Nederlandse begrippen, een zeer hoog mestoverschot te vinden valt met de nadelige gevolgen voor het bodemmilieu.


Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Gelderse Vallei; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.

Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen