Het Oosterpark, Amsterdam

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek

Het Oosterpark is een stadspark in de Oosterparkbuurt in Amsterdam-Oost, in het stadsdeel Oost/Watergraafsmeer. Het park is circa 12 ha groot.

Het ontwerp in Engelse landschapsstijl is van de landschapsarchitect Leonard Anthony Springer. In het park bevindt zich een slingerend aangelegde vijver met daarin een klein eilandje.

De straat aan de west- en zuidzijde van het park heet eveneens Oosterpark. Voor 1895 heette deze straat Eerste Parkstraat.

Het Oosterpark is het eerste grote park dat door de gemeente Amsterdam werd aangelegd, in 1891. Eerdere parken in de stad waren kleiner (Sarphatipark) of privé-initiatieven (Vondelpark).

Om het Oosterpark aan te leggen was het nodig om een eeuwenoude begraafplaats te verplaatsen die vlak achter de plek lag waar nu het Koninklijk Instituut voor de Tropen staat. Er was aanvankelijk veel protest van nabestaanden tegen deze verplaatsing, maar uiteindelijk gingen de protesteerders akkoord met de nieuwe locatie. Deze is sindsdien bekend als de Nieuwe Oosterbegraafplaats en ligt verderop in de Watergraafsmeer.

Aan het park staan twee kerken. Aan de oostzijde (Linnaeusstraat) de Muiderkerk (afgebrand in 1989; alleen de toren resteert) en aan de westzijde (hoek Tweede Boerhaavestraat) de Oosterparkkerk. Aan de westkant staat ook het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis.

[bewerk] Fauna

Langs het park aan de Linnaeusstraat nabij het Tropenmuseum bevinden zich vele nesten van blauwe reigers. Sinds enkele jaren wordt het park ook gefrequenteerd door honderden halsbandparkieten. Er worden verder regelmatig konijnen waargenomen.

[bewerk] Monumenten

Jan Wolkers ontwierp een sculptuur van roestvrij staal in de vorm van een vlam (1992). Het is een monument voor de literaire beweging de Tachtigers. Leden van de beweging troffen elkaar vaak in het huis van schilder/fotograaf Willem Witsen, Oosterpark 82 (thans het Willem Witsenhuis). Het sculptuur wordt gevormd door twee roestvrijstalen punten en staat voor een golf en een vlam. Het beeld is geïnspireerd op een dichtregel van Hendrik Marsman over Herman Gorter, de belangrijkste dichter van de Tachtigers die in 1927 overleed: 'Hij was van vuur / een golf, een vlam, / een stromend stuk natuur.'

In het park bevindt zich sinds 2002 het Nationaal Monument Slavernijverleden, ontworpen door Erwin de Vries, ter herdenking van de afschaffing van de slavernij in Nederland. Elk jaar op 1 juli wordt er herdacht dat in Nederland op 1 juli 1863 de slavernij wettelijk afgeschaft is. Het monument verbeeldt het verleden - de dramatische geschiedenis van de slavernij -, het heden, - het doorbreken van de muur van weerstand - en de toekomst - de drang naar vrijheid en een betere toekomst.

In maart 2007 werd een monument onthuld ter nagedachtenis van de in 2004 vlakbij vermoorde filmmaker en columnist Theo van Gogh. Het 4,5 meter hoge kunstwerk, genaamd 'De schreeuw', is een ontwerp van Jeroen Henneman en verwijst naar de vrijheid van meningsuiting. Het kunstwerk is gemaakt van thermisch gestraald roestvrijstaal en heeft diverse betekenislagen. In het profiel van Theo van Gogh verbeeldt het aan de ene zijde een schreeuw en aan de andere zijde een gesloten mond. Het werk toont de spanning en complexiteit van het thema: de vrijheid van meningsuiting.

Verder is er een stenen bank ter nagedachtenis van de schrijver Justus van Maurik gemaakt door Eduard Jacobs (1859-1931). Aan de zijkanten van bank staan in reliëf afbeeldingen van figuren uit de boeken van de schrijver.

[bewerk] Overige kunst en cultuur (selectie)

Hans Baayens vervaardigde het beeld van drie Titaantjes, naar het gelijknamige boek van Nescio. Nescio is het pseudoniem van de Nederlandse schrijver Jan H.M. Grönloh (1882-1961) en betekent ‘ik weet het niet’ in het Latijns. Het beeld is tien jaar na de dood van Nescio geplaatst in het Oosterpark, de buurt waar hij een groot deel van zijn leven woonde. Het beeld stelt drie hangende jongens voor op een bankje: Koekebakker, Hoyer en Bavink. Zij komen voor in het verhaal van de Titaantjes.

Van Gerrit Bolhuis is het bronzen beeld De bokkenrijder (1957): een jongen gezeten op een bok, met ruimte achter zich voor andere kinderen.

Het beeld ‘Spelende kinderen’ (1957) is gemaakt door beeldhouwster Katinka van Rood-Limpers (1913 - 2000) en stelt een rennende jongen voor met een meisje op zijn rug. Het beeld is gemaakt van brons en geplaatst op een hoge stenen sokkel.

Paul Koning maakte het bronzen beeld 'Bolgewas'(1969), geplaatst op het grasveldje vlakbij de vijver. Het beeld is het hoofd van een glimlachend mannetje.

Jaarlijks wordt op 5 mei het Oosterparkfestival gehouden. Een ander gratis toegankelijk festival, in juni met wereldmuziek, is Roots Open Air, onderdeel van het jaarlijkse Amsterdam Roots Festival.

Tot 2003 werden tijdens het Holland Festival op een groot scherm videobeelden getoond van een opera die op dat moment in de Stopera werd uitgevoerd - het populairste openluchtgedeelte van het festival.

Sinds 5 mei 2005 kent het park een spreeksteen, waar elke zondagmiddag het vrije woord gevierd wordt. De steen is een Nederlandse variant op de Speakers’ Corner in het Hyde Park in Londen en geplaatst naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh.


Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Het Oosterpark; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.

Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen