Peel

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek

De Peel is een grotendeels verdwenen hoogveengebied op de grens van de Nederlandse provincies Noord-Brabant en Limburg. Het hoogveen bevond zich voornamelijk op de Peelhorst, een geologisch verschijnsel met ondoordringbare lagen op relatief geringe diepte.

Inhoud

[bewerk] Ontstaan

Door stagnatie van regenwater kon er veenvorming plaatsvinden. Dit zogenaamde veenmosveen, opgebouwd uit het plantje Sphagnum, groeide in de loop der duizenden jaren tot een meters dik pakket. Dit veengebied heeft door de eeuwen heen mythische proporties gekregen: er was brandstof te vinden, maar er waren groten gevaren.

Vanaf de middeleeuwen staken de bewoners op individueel niveau turven uit het veenpakket, om te dienen als brandstof. "Turf" blijft eeuwenlang dé grondstof in deze moerassige streek. Eén van de eerste gehuchten die genoemd worden in de geschiedenis van de Peel is Meijel, dat ook wel bekend staat als het "eilandje in de Peel": het was een toegankelijke zandbank in het moeras. Alleen via Meijel was de Peel te doorkruisen. (Deze situatie is te vergelijken met die van Bourtange in Noord-Nederland.)

De streeknaam Peelland is afgeleid van de naam van het veengebied, dat zich eens uitstrekte van Grave in het noorden tot Weert in het zuiden. Het woord 'peel' komt namelijk van het Latijnse palus, 'moeras'. Deze naam van de streek is vanaf het jaar 1100 in geschriften te vinden, onder andere in de vormen Pedelo, Pedel, Pedele, en Pedelant.

[bewerk] Tips

U vindt tips voor leuke arrangementen in de Peel op Ontdek de Peel

[bewerk] Mythen en sagen

Uit dit duistere veengebied kwamen tal van mythen en sagen. Het moeras was immers ondoorgrondelijk. Slechts enkele dappere reizigers overlevenden de doortocht in het venijnige moeras van de Peel. Zo zou de verguld-zilveren Romeinse officiershelm, gevonden door een veenarbeider toebehoord hebben aan een verdronken Romein. In werkelijkheid moet het om een votiefgave, een offergift, gaan. Hoe dan ook was de ondekking van een inmiddels beroemde gouden helm een historische ontdekking: de helm is samen met resten leer, munten en een zwaard nog steeds nog steeds te zien in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. De veenarbeider Gebbel Smolenaars, die de helm in 1910 vond bij Helenaveen, kreeg daarvoor destijds pakweg 110 gulden.

[bewerk] Moderne geschiedenis

Voor enkele slimme ondernemers was het mistige en moerassige gebied wél lucratief. Vanaf 1853 begonnen de gebroeders Van der Griendt met de industriële ontginning en werden kolonies als Griendtsveen en Helenaveen gesticht. Naar de randen van de Peel toe, waar het landschap meer bestond uit heidevelden dan uit een veenpakket, namen organisaties als de Heidemij de ontginning ten behoeve van de landbouw op zich.

In het najaar van 1944 vonden in de Peel wekenlang zware gevechten plaats tussen geallieerde en Duitse troepen na de mislukking van Operatie Market Garden. Als herinnering aan de hevige gevechten destijds in Meijel en Neerkant zijn in Neerkant nog steeds straatnamen als Vuurlinie, Munitiestraat, Tankweg en Kazematweg te vinden.

In de loop van de twintigste eeuw groeide het besef dat men iets onvervangbaars aan het vernietigen was. De restanten van de veengebieden werden veelal als reservaten beschermd. Eén van die reservaten werd zelfs een Nationaal Park, het Nationaal Park De Groote Peel. Dit veengebied is het enige veengebied dat zich niet op de Peelhorst bevindt, maar in de Centrale Slenk, het geologisch lager gelegen gebied ten westen van de Peelhorst. Restanten van veengebieden op de Peelhorst zijn de Mariapeel en de Deurnese Peel.


'Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Peel_%28Nederland%29; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.'

Teruggeplaatst van "http://toerisme.nl/wiki/Peel"
Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen