Turkije

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek

Turkije, officieel de Republiek Turkije, is een land dat voor het grootste deel in Azië ligt, op het schiereiland Anatolië (of Klein-Azië) tussen de Middellandse Zee en de Zwarte Zee, echter om politieke en culturele redenen wordt het dikwijls tot Europa gerekend. Turkije is een democratische, de jure laïcistische rechtsstaat, en parlementaire republiek met een president aan het hoofd. De hoofdstad en de regeringszetel van het land is Ankara.

Het oudste en westelijke deel van de grootste stad Istanboel, en het gebied ten westen daarvan ligt in Europa. Het Aziatische en het Europese deel worden gescheiden door de Dardanellen, de Zee van Marmara en de Bosporus, die gezamenlijk de Middellandse Zee met de Zwarte Zee verbinden. Turkije grenst aan acht landen: Bulgarije in het noordwesten, Griekenland in het westen, Georgië in het noordoosten, Armenië, de Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan en Iran in het oosten en Irak en Syrië in het zuidoosten.

Inhoud

[bewerk] Demografie

Blauwe Moskee
Blauwe Moskee

Bevolking

Bij het begin van de 20e eeuw telde het gebied dat nu Turkije is 12 miljoen inwoners; dat aantal is nu ruim vervijfvoudigd[28]. In Turkije wonen 76.805.524 (2009) mensen. Hiervan zijn 73% Turken, 21% Koerden, 2% Tsjerkessen, 2% Arabieren, 0,5% Lazen, 0,1% Syriërs, 0,06% Armeniërs en 0,01% Abchazen. De Turkse bevolking is relatief jong met 25.5% in de groep 0 tot 15 jaar.

  • Geboortecijfer: 16.62 /1000 (2006)
  • Sterftecijfer: 5.97 /1000 (2006)

Onderscheid bevolking naar sekse

  • Zuigelingen: 1.05 m/v
  • Onder 15 jaar: 1,04 m/v
  • 15-64 jaar: 1,03 m/v

Levensverwachting (2006):

  • Totale bevolking: 72.62 jaar
  • Mannen: 70.18 jaar
  • Vrouwen: 75.18 jaar


Taal

In Turkije is Turks (90,5%) de enige officiële taal. Tot de vele minderheidstalen behoren Koerdisch (18,6%), Arabisch (3%), Armeens, Aramees, Zaza(ki), Lazisch, Georgisch, Adyghe, Ladino en andere. Het Turks kwam met de naar het westen trekkende nomaden ongeveer in de tiende eeuw in Klein-Azië. Sinds 1928 wordt het Turks volgens het Latijns alfabet geschreven. Het huidige Turks heeft veel leenwoorden overgenomen uit het Frans, Perzisch en het Arabisch. Tot in het westen van China wordt op de Kaukasus en in Centraal-Azië nog door miljoenen mensen een Turkse taal gesproken. In het oosten van Turkije worden Koerdische dialecten gesproken. Deze waren van met de staatsgreep in 1980 verboden tot 1991, waarna het weer in het openbaar mocht worden gebruikt. In 2009 zijn grote stappen gezet om de rechten van de Koerdische minderheid te verbeteren.

[bewerk] Klimaat en landschap

Turkije ligt niet alleen cultureel, maar ook qua klimaat op een kruispunt. Het Oosten van het land en centraal-Anatolië bezitten een uitgesproken landklimaat met zeer hete zomers en ijskoude winters waarin zeer veel sneeuw kan vallen. De gebieden langs de Middellandse Zee hebben een mediterraan klimaat terwijl de noordkust een warm zeeklimaat heeft. Het Zuidoosten, uitgezonderd het berggebied in het extreme Zuidoosten, is overwegend droog en plaatselijk zelfs woestijnachtig; Turkije heeft gedeelten met zeer weinig neerslag, waar dan ook zoutmeren zijn gevormd. Vanaf İzmir gaande van West naar Oost neemt de hoeveelheid neerslag langzaam af, maar langs de noord- en zuidkust valt relatief veel regen, met name in het noordelijk kustgebergte.

Kenmerkend voor Turkije zijn uitgestrekte vlakten die aan alle zijden afgebakend worden door de gebergten. Door deze vlakten slingeren rivieren die voor een groot deel nog helemaal natuurlijk zijn, dus met vlechtpatronen, stroomruggen, rivierduinen, veel moerassen. Die moerassen kunnen zich over grotere oppervlakten uitstrekken—net als de stoffige zandwoestijnen in het centrale en zuidoostelijke deel. Centraal Turkije ontvangt weinig regen maar heeft anderzijds een sterke verdamping waardoor er middenin de driehoek Konya - Ankara - Kayseri een groot zoutmeer, het Tuz Gölü is ontstaan. In het westen lijkt het landschap op dat van Griekenland: deels met bos begroeid heuvelland, plaatselijk tot berglandschap, met veel kleinere en een enkele grotere rivier, de Menderes, ofwel Meander.

[bewerk] Flora en Fauna

De flora van Turkije is buitengewoon rijk - volgens een recente lijst komen er 9222 verschillende soorten hogere planten voor. Dat kan alleen worden verklaard in samenhang met het hier boven beschreven scala aan geïsoleerd liggende gebergten die als eilanden boven de tussenliggende (hoog)vlakten uitsteken. Die hoogvlakten zijn ook maar gedeeltelijk in cultuur gebracht, hoewel de afname van de oppervlakte aan 'woeste grond' snel verloopt. Maar Turkije bezit op veel plaatsen nog uitgestrekte moerassen met vele soorten gladiolen, lelie-achtigen en lipbloemigen.

De fauna van Turkije is nog niet uitputtend onderzocht hoewel de laatste 50 jaar belangrijke vorderingen zijn gemaakt. Grote zoogdieren en vogels die elders zeer zeldzaam zijn vindt men nog wel in Turkije, hoewel ook zij steeds meer onder druk staan: Europese wolf, bruine beer, vale gier, lammergier, steenarend, lannervalk en oehoe zijn enkele voorbeelden. Langs rivieren in het noordoosten vindt men de reuzenstern, terwijl in de meer mediterrane gebieden scharrelaar, hop, bijeneter en meerdere soorten ijsvogels voorkomen. Turkije is rijk aan vlinders en er komen talloze insecten voor: expedities van Nederlandse entomologen naar Turkije leverden in de afgelopen decennia tientallen nog niet beschreven soorten op.

[bewerk] Cultuur

Muziek

Muziek maakt een belangrijk deel van de Turkse cultuur uit en de Turkse muziekindustrie is dan ook erg groot. Turkse muziek kent vele stijlen, die meestal terug zijn te leiden tot etnische muziek uit Centraal-Azië (traditionele Turkse muziek), Oost-Europa, Anatolië, het midden-Oosten, de Kaukasus of Noord-Afrika. Traditionele Turkse muziek uit Centraal-Azië maakt gebruik van snaar- en slag-instrumenten, waaronder de Mondharp, Bağlama en Kementsje. Veel van deze instrumenten worden tegenwoordig nogsteeds gebruikt in Turkse muziek. Sinds de modernisering van Turkije in de jaren 30 van de vorige eeuw ging westerse muziek een belangrijkere rol spelen in de Turkse muziek maar pas vanaf de jaren 50 werden westerse muziekstijlen echt belangrijk in de Turkse muziekindustrie. Turkse bands gingen toen massaal Jazz en Rock and Roll uit het westen coveren.

Sinds de jaren 90 wint westerse muziek weer aan populariteit en enkele Turkse artiesten, in Nederland vooral Tarkan, scoorden zelfs in het westen hits. Muziekgenres als Hip-Hop, Reggae, Metal en elektronische dansmuziek namen erg toe in populariteit. Turkse artiesten geven hier hun eigen draai aan, door bijvoorbeeld traditionele Turkse muziek te mixen met elektronische dancebeats. In 2003 won Turkije het Eurovisiesongfestival met het liedje Everyway that I can van Sertab Erener, een in Turkije beroemde zangeres, en het land doet het sindsdien erg goed bij het Eurovisiesongvestival.

Turkse Tapijten
Turkse Tapijten

Gastronomie

Eten is in Turkije nog echt iets sociaals en het maakt dus een belangrijk deel uit van de Turkse cultuur. De Turkse keuken is dan ook een internationaal gewaardeerde keuken met een lange traditie. De keuken is zeer gevarieerd door de verschillende etnische groepen waaruit het Ottomaanse rijk bestond, en de culturele tradities die de Ottomanen met zich hadden meegenomen uit Centraal-Azië en door de blootstelling aan verscheidene kookculturen die zij in hun tocht naar het westen hadden ontmoet. Traditionele nomadenvoedsel zoals Yoghurt maakt nogsteeds een belangrijk deel uit van de Turkse keuken. Elke regio heeft in Turkije zijn eigen, vaak etnische, keuken. De Turkse keuken die wij in het westen kennen maakt gebruik van een groot scala aan kruiden, noten, fruit en groenten. Meestal is een maaltijd een combinatie van diverse gerechten. Veel soepen, rijstschotels en bijna altijd brood maken voor Turken deel uit van de dagelijkse kost.


Turkse tapijten

Het weven van tapijten werd voor het eerst gedaan door de Seltsjoeken. Eerst werd het tapijtweven als kunst uitgevoerd, maar al gauw werd het kleed gebruikt als gebedskleed. Pas later werden echte tapijten gemaakt. De echte handgeweven tapijten zijn duur, maar ze gaan wel een leven lang mee. Er zijn drie verschillende tapijten:

  • De geknoopte tapijten met pool (halı)
  • Platte weefsels zonder pool (kilim)
  • Zijden tapijten

[bewerk] Toerisme

Turkije is een van de belangrijkste toeristische bestemmingen wereldwijd en maakt sinds enkele jaren deel uit van de top 3 bestemmingen van Nederlandse vakantiegangers. Door het mediterrane klimaat zijn vooral de badplaatsen langs de kust populair zoals:

De Turkse west- en zuidkust staat ook wel bekend als de Turkse Rivièra.

Rock castle in Uchisar, Cappadocia, Turkey
Rock castle in Uchisar, Cappadocia, Turkey

Daarnaast kent Turkije een rijke geschiedenis van vele culturen zoals de Hettieten, Assyriers, Grieken, Armeniers, Perzen, Seldjoeken en Ottomanen. De meeste Turkse steden, zo ook die aan de Turkse riviera, hebben een geschiedenis die bijna altijd teruggaat tot voor de Turkse periode en waarvan vaak nogsteeds resten te vinden zijn. Dat er in Turkije zo veel historische gebouwen intact zijn gebleven komt doordat tijdens de Ottomaanse periode vaak restauratiewerk werd verricht. Grote historische steden als Istanboel, Bursa Edirne en İzmir zijn erg in trek bij toeristen, maar verspreid over het land vind men nog honderden historische locaties, zoals de vele oude Griekse ruinesteden Troje, Efeze, Pergamon, Milete, Hierapolis, Myra, Priëne, Aphrodisias, Termessos, Sagalassos, Xanthos, Assos, Kaunos, Side, Sardis, Cnidus, Phaselis en Didyma. In Aspendos is het best bewaarde theater uit de Oudheid te vinden. Voordat de Turken Constantinopel hadden veroverd hadden zij met Seldjoekse rijk Iznik en Konya als hoofdstad en met het Ottomaanse Rijk Bursa en Edirne. In deze vier steden vind men de oudste Turkse historische gebouwen in Anatolië. Typische Ottomaanse huizen vind men onder andere in de stad Safranbolu.

Minder bekende historische plaatsen zijn bijvoorbeeld Diyarbakir, Mardin, Şanlıurfa en Nusaybin, oude Assyrische steden, nu voornamelijk bewoond door Koerden, waar men nogsteeds veel historische gebouwen kan bezichtigen. In het zuid-oosten vind men ook Göbekli Tepe, met het tot nu toe bekende oudste (zo'n 11.500 jaar oud) tempelcomplex ter wereld en Ani, een Armeense ruinestad. Hattusa is de ruïne- hoofdstadstad van het oude rijk van de Hettieten. Het centrale gedeelte van Anatolië, Cappadocië, staat bekend om zijn droge uitgestrekte vlakten met een unieke geografie. Het gebied, dat op UNESCO's werelderfgoedlijst staat, herbergt onder andere tientallen ondergrondse steden, duizenden in steen uitgehakte woningen en kerken, tientallen karavanserais en een van de oudste steden in de wereld, Çatal Hüyük. Het noord-oosten van Turkije, nabij de stad Trabzon heeft een milder klimaat dan de rest van Turkije en is bijzonder groen en bergachtig, waardoor het in trek is bij wandelaars. Bijzonder aan Turkije is ook dat er bijna alles te beleven valt zoals in Saklikent, omdat het zo dicht bij Antalya ligt, is dit één van de weinige plaatsen ter wereld waar men ‘s ochtends kan skiën en ‘s middags kan zwemmen.

[bewerk] Vervoer en verkeer

Spoorwegen: 8682 km, waarvan 1524 km geëlektrificeerd, steden die goed te bereiken zijn via het spoor, onder andere: Istanboel, Ankara, İzmir, Adana, Konya, Eskişehir, Karaman, Gaziantep, Diyarbakır, Samsun, Malatya, Elazig, Sivas, Mersin en İzmit. Sinds 2009 is de eerste Hogesnelheidslijn in Turkije operatief tussen Ankara en Eskişehir. Vanuit Ankara zijn nog enkele andere lijnen onder constructie naar onder andere Istanbul, Konya en Sivas. Wegennet: 386 000 km, waarvan meer dan 1/3 verhard Havens: Gemlik, Hopa, Iskenderun, Istanboel, Izmir, İzmit, Icel (Mersin), Samsun, Trabzon, Antalya, Çeşme Internationale vliegvelden:


Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Turkije; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.

Teruggeplaatst van "http://toerisme.nl/wiki/Turkije"
Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen