Zaanstreek

Van Toerisme

Ga naar: navigatie, zoek


De Zaanstreek is het oudste industriegebied van Europa. Het ligt in de provincie Noord-Holland vlak ten noorden van het Noordzeekanaal. De Zaanstreek ligt aan weerszijden van de Zaan, die via het Noordzeekanaal uitmondt in het IJ en bevaarbaar is voor kleine kustvaarders.

Ter hoogte van Zaandijk is de Zaanse Schans, bekend om de toeristische windmolens. Andere plaatsen in de Zaanstreek zijn:

Zaandam Koog aan de Zaan Wormerveer Krommenie Westzaan Assendelft Westknollendam Wormer Jisp Oostknollendam Oostzaan Marken-Binnen Nauerna, Molletjesveer en Krommeniedijk worden door de bewoners soms als dorp beschouwd, maar zijn geen officiƫle woonplaatsen.

Het grootste deel van de Zaanstreek ligt binnen de gemeente Zaanstad. Andere gemeenten zijn Wormerland (Wormer, Jisp en Oost-Knollendam) en Oostzaan. Marken-Binnen hoort bij de gemeente Graft-De Rijp. De voormalige gemeente Wijdewormer, met als belangrijkste kern Neck maakt deel uit van Wormerland. Wijdewormer kan beschouwd worden als overgangsgebied tussen de regio's Zaanstreek en Waterland.

Belangrijke industrieƫn zijn houtverwerking en voedingsmiddelenindustrie. De inwoners van het gebied worden Zaankanters genoemd. De streek is ook bekend om de vele houten huizen, doorgaans in typerend groen en wit geschilderd. Hiervan zijn nog veel voorbeelden behouden gebleven. Een goede indruk hiervan krijgt men onder andere op de Zaanse Schans.

Van de Zaanse volkstaal werd door dr. Boekenoogen (Leiden, 1897) een lijvig woordenboek van 1368 pagina's gemaakt: De Zaansche volkstaal. Bijdrage tot de kennis van den woordenschat in Noord-Holland.

[bewerk] Zaanse Schans

De Zaanse Schans is een buurtje in de gemeente Zaanstad, gelegen aan de Zaan, pal tegenover Zaandijk en naast de Julianabrug. Het is een bekende openluchtattractie met jaarlijks ongeveer 900.000 bezoekers. Formeel is het geen museum. Het is wel opgezet met de bedoeling het historisch erfgoed te bewaren.

De naam is ontleend aan de schans die Diederik Sonoy, gouverneur in dienst van Willem van Oranje, in 1574 liet bouwen om zo de Spaanse troepen tegen te houden.

Tussen 1961 en 1974 werden vele oude gebouwen uit de Zaanstreek met diepladers naar de Zaanse Schans gebracht en in oude luister hersteld. De bestaande molens werden gerestaureerd. Ook later zijn regelmatig gebouwen naar de Zaanse Schans verhuisd.

Toegankelijk voor het publiek zijn onder andere 'De Kat', de enige verfmolen ter wereld, het Zaans Uurwerkmuseum, een scheepswerf, een klompenmakerij, de stijlkamer met oude klederdracht, het bakkerijmuseum, een kruidenierswinkel (replica van de eerste Albert Heijn-winkel) en de kaasmakerij.

Naast de Zaanse Schans bevindt zich het Zaans Museum.

[bewerk] Derde Pinksterdag

Aan de slag die met Pinksteren in 1574 op de Schans met de Spaanse troepen is geleverd herinnert, volgens de lokale folklore, nog de derde Pinksterdag, die plaatselijk in ere wordt gehouden. Of de herkomst van de Zaanse derde Pinksterdag echt verband houdt met deze veldslag is niet heel zeker. Elders in Nederland (met name in Zeeland) kent men namelijk ook een derde Pinksterdag, die samenvalt met diverse voorjaarsfeesten.

Een typische "Zaanse" lekkernij is de duivekater, een rond, zoet witbrood. Nog niet zo heel lang geleden was dit brood algemeen bekend, thans nog in enkele Noord-Hollandse plaatsen. In het bakkerijmuseum worden duivekaters van twee verschillende Zaanse bakkers verkocht, beiden naar ander recept.

[bewerk] Tips

Tips voor leuke arrangementen in de Zaanstreek vindt u op Ontdek de zaanstreek


Deze pagina is gebaseerd op het auteursrechtelijk beschermde Wikipedia-artikel Zaanstreek; het is vrijgegeven onder de GNU Free Documentation License.

Aspecten/acties
Persoonlijke instellingen